Bộ trưởng Bộ Xây dựng vừa ban hành quyết định giao Ban Quản lý dự án Thăng Long làm chủ đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam, thay cho Ban Quản lý dự án Đường sắt.
Việt Nam đổi chủ đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc – Nam
Theo Ban quản lý dự án Đường sắt (Bộ Xây dựng), đơn vị này đã bàn giao đầy đủ hồ sơ, tài liệu, số liệu tài chính và kết quả nghiên cứu đã thực hiện tại Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam cho Ban quản lý dự án Thăng Long.
Như vậy, Ban quản lý dự án Thăng Long đã bắt đầu đảm nhận nhiệm vụ chủ đầu tư lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam kể từ ngày 9/1/2026.
Theo quyết định này, Ban Quản lý dự án Thăng Long được giao nhiệm vụ lập báo cáo nghiên cứu khả thi dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam, đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, tiến độ và giá thành của dự án.
Đơn vị này cũng có trách nhiệm chủ động phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan để tiếp nhận toàn bộ kết quả nghiên cứu đã thực hiện trước đó, bảo đảm tận dụng tối đa các tài liệu, dữ liệu trong quá trình nghiên cứu và lập báo cáo.
Bộ Xây dựng yêu cầu việc chuyển giao nhiệm vụ phải được thực hiện liên tục, không để gián đoạn công tác chuẩn bị đầu tư dự án. Các hồ sơ, tài liệu và kết quả nghiên cứu đã triển khai cần được rà soát và tiếp nhận đầy đủ, nhằm tránh lãng phí nguồn lực và thời gian.
Trong khi đó, Ban Quản lý dự án Đường sắt có trách nhiệm hoàn tất các thủ tục cần thiết và ký kết hợp đồng đối với gói thầu VT - 01, là gói tư vấn quản lý dự án giai đoạn chuẩn bị của tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam. Sau khi hoàn thành các thủ tục này, toàn bộ nội dung liên quan sẽ được bàn giao cho Ban Quản lý dự án Thăng Long tiếp tục triển khai.
Ban Quản lý dự án Thăng Long là đơn vị trực thuộc Bộ Xây dựng, hiện được giao làm chủ đầu tư hoặc trực tiếp điều hành nhiều dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông như cầu, đường bộ và đường sắt. Gần đây, đơn vị này được giao quản lý dự án nâng cấp, mở rộng Cảng hàng không quốc tế Nội Bài.
Việc chuyển giao nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam cho Ban Quản lý dự án Thăng Long được đánh giá là một thay đổi đáng chú ý trong cách tiếp cận đối với dự án hạ tầng quan trọng bậc nhất này.
Đây là dự án có quy mô rất lớn, đòi hỏi năng lực cao về quản lý, tổ chức thực hiện và phối hợp giữa nhiều bộ, ngành và địa phương.
Ban quản lý dự án Đường sắt cũng đã có văn bản gửi Tỉnh ủy, UBND các tỉnh, thành phố: Hà Nội, Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đồng Nai và TP.HCM; Tập đoàn Điện lực Việt Nam về việc thông báo thay đổi chủ đầu tư lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam.
Đơn vị này cũng đề nghị Tỉnh ủy, UBND các tỉnh, thành phố và Tập đoàn Điện lực Việt Nam xem xét, điều chỉnh thành viên Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng, Tổ giúp việc Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng từ đại diện Ban quản lý dự án Đường sắt sang đại diện Ban quản lý dự án Thăng Long để phối hợp triển khai.
Làm chặt chẽ, khách quan
Liên quan đến tiến độ triển khai dự án, mới đây Thủ tướng đã chủ trì cuộc họp và yêu cầu Bộ Xây dựng căn cứ chỉ đạo của Bộ Chính trị để chủ trì lựa chọn công nghệ phù hợp nhất cho tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam. Bộ Xây dựng phải báo cáo Thường trực Chính phủ và trình cấp có thẩm quyền xem xét trước ngày 15-1.
Thủ tướng đồng thời yêu cầu Bộ Xây dựng chỉ định đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, bảo đảm đúng năng lực, đúng quy trình, thủ tục và thẩm quyền theo quy định. Việc lựa chọn tư vấn phải được thực hiện chặt chẽ, khách quan, đáp ứng đầy đủ yêu cầu về kỹ thuật và tiến độ của dự án.
Bên cạnh đó, Thủ tướng giao các địa phương cùng Tập đoàn Điện lực Việt Nam đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai dự án khi đủ điều kiện. Các tập đoàn Viettel và VNPT tiếp tục thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến hệ thống thông tin và công nghệ điều khiển phục vụ vận hành đường sắt cao tốc.
Trước đó hai ngày, Văn phòng Chính phủ đã ban hành thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ, trong đó đánh giá Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan còn gặp nhiều lúng túng trong quá trình triển khai dự án, đặc biệt ở khâu nghiên cứu, đánh giá và lựa chọn phương thức đầu tư.
Từ thực tế này, Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng xây dựng hệ tiêu chí và quy trình lựa chọn phương thức đầu tư bảo đảm hiệu quả, tối ưu và mang lại lợi ích cho quốc gia và người dân, đồng thời phòng ngừa nguy cơ tham nhũng, tiêu cực. Trường hợp cần thiết, Bộ Xây dựng phải đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù phù hợp với từng hình thức đầu tư, trên cơ sở đánh giá đầy đủ tác động kinh tế - xã hội.
Theo phương án sơ bộ, dự án đường sắt cao tốc Bắc - Nam có tổng mức đầu tư khoảng 1,7 triệu tỷ đồng, tương đương khoảng 67 tỷ USD. Tuyến đường sắt có chiều dài 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội) và điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM), đi qua 20 tỉnh, thành phố và sau khi sắp xếp đơn vị hành chính còn lại 15 địa phương.
Theo quy hoạch, toàn tuyến có 23 ga, trong đó gồm 5 ga hàng hóa. Dự án được triển khai theo nhiều giai đoạn. Theo kế hoạch, Chính phủ sẽ khởi công hai đoạn Hà Nội – Vinh và TP.HCM – Nha Trang trong năm 2026. Các đoạn còn lại dự kiến khởi công từ năm 2028, phấn đấu cơ bản hoàn thành toàn tuyến vào năm 2035.
Hiện nay, Bộ Xây dựng vẫn đang tiếp tục thực hiện các thủ tục cần thiết để chuẩn bị đầu tư dự án, trong đó có các nội dung then chốt như lựa chọn hình thức đầu tư và đơn vị tư vấn lập báo cáo nghiên cứu khả thi, làm cơ sở trình cấp có thẩm quyền xem xét và quyết định.
Sau khi rút khỏi nhiệm vụ chủ trì chuẩn bị đầu tư tuyến đường sắt cao tốc Bắc - Nam, Bộ Xây dựng đã giao Ban Quản lý dự án Đường sắt làm chủ đầu tư các dự án đường sắt kết nối với Trung Quốc, gồm tuyến Hà Nội – Đồng Đăng, tuyến Hải Phòng – Hạ Long – Móng Cái và dự án đường sắt phía Đông Hà Nội đoạn Ngọc Hồi – Lạc Đạo.