Việc tái khởi động chương trình điện hạt nhân là sự tiếp nối công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước
"Ban lãnh đạo đất nước đã nhận thức rằng mô hình phát triển kinh tế dựa vào than đá và các nguồn năng lượng tái tạo đã cạn kiệt. Để đảm bảo hoạt động của các động lực tăng trưởng mới của Việt Nam - nền kinh tế số và ngành công nghiệp bán dẫn - cần có nguồn điện nền ổn định, mà chỉ có năng lượng hạt nhân mới có thể cung cấp. –Tiến sĩ Kinh tế Nguyễn Anh Phương, chuyên gia về phát triển ngành nhiên liệu và năng lượng tại Việt Nam, giám đốc công ty “Vostok Business Consulting” cho biết.
Trong bài phát biểu kỷ niệm 50 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của việc tự chủ năng lượng, coi đây là yếu tố cốt lõi để bảo đảm độc lập, tự chủ dân tộc trong kỷ nguyên mới. Sự phụ thuộc vào nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch và sự bất ổn của lưới điện được xem là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia, tương đương với các mối đe dọa quân sự trong quá khứ. Do đó, việc tái khởi động chương trình hạt nhân không chỉ đơn thuần là một giải pháp kỹ thuật, mà còn là sự tiếp nối công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước. Nhà máy điện hạt nhân đang khẳng định lại vai trò là biểu tượng của sức mạnh công nghệ hiện đại, tự chủ năng lượng và xu hướng phát triển bền vững của một Việt Nam thống nhất”.
Cuộc khủng hoảng năm 2023 và phản ứng của Việt Nam
"Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của năng lượng mặt trời đã gây ra những vấn đề mang tính hệ thống, - ông Nguyễn Anh Phương giải thích. - Ví dụ, các tấm pin mặt trời hoạt động dựa trên hiệu ứng quang điện, tạo ra điện nhiều nhất vào ban ngày, khi mức tiêu thụ vừa phải. Nhưng khi mặt trời lặn, pin mặt trời dừng sản xuất điện. Cùng lúc, người dân về nhà, bật điều hòa, thiết bị gia dụng, làm tăng nhu cầu điện đột biến. Lưới điện không thể xử lý việc truyền tải lượng điện dư thừa từ miền Nam lên miền Bắc công nghiệp. Điểm không thể quay lại là mùa hè năm 2023. Sự kết hợp giữa hiện tượng khí hậu El Niño gây ra hạn hán và mực nước thấp tại các nhà máy thủy điện cùng với nắng nóng bất thường đã dẫn đến sự sụp đổ của lưới điện ở miền Bắc. Tình trạng mất điện luân phiên xảy ra, buộc các nhà máy của Samsung, Foxconn và Canon tại các khu công nghiệp ở các tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang phải đóng cửa, gây thiệt hại hàng triệu đô la cho các công ty này. Các nhà đầu tư nước ngoài đã gửi một tín hiệu mạnh mẽ tới chính phủ: sự bất ổn năng lượng, đặc biệt là nguy cơ thiếu điện, đang trở thành thách thức lớn nhất đe dọa trực tiếp đến kế hoạch mở rộng sản lượng và mục tiêu tăng trưởng kinh tế của Việt Nam. Ngân hàng Thế giới ước tính rằng cuộc khủng hoảng thiếu điện tại miền Bắc Việt Nam vào tháng 5-6/2023 đã gây thiệt hại ước tính khoảng 1,4 tỷ USD, tương đương khoảng 1,4% GDP. Cuộc khủng hoảng này đã phá tan ảo tưởng rằng than đá và thủy điện có thể đóng vai trò như một chính sách bảo hiểm đáng tin cậy. Thủy điện tỏ ra nhạy cảm với biến đổi khí hậu, trong khi than đá phải đối mặt với áp lực quốc tế và các vấn đề về nguồn cung. Lãnh đạo đất nước nhận ra rằng nếu không có một nguồn phát điện cơ bản mạnh mẽ, không phụ thuộc vào thời tiết, tham vọng của "Kỷ nguyên vươn mình" sẽ chỉ nằm trên giấy tờ”.