Tại sao Việt Nam có thể làm trung gian hòa giải giữa Mỹ và Cuba?
© Ảnh : Phạm Hùng
Đăng ký
Thế giới đang trải qua giai đoạn biến động mạnh mẽ, căng thẳng gia tăng ở nhiều khu vực, và tiếng vang của sự căng thẳng này được phản ánh trong các bài báo và phóng sự về Việt Nam trên các phương tiện truyền thông Nga và nước ngoài.
Vì thế chủ đề chính trong chuyên mục kinh tế của bài tổng quan truyền thống “Việt Nam trên báo chí nước ngoài" chủ yếu tập trung vào tình trạng thiếu nhiên liệu và giá cả leo thang. Bên cạnh kinh tế, chúng tôi cũng sẽ đề cập đến chính sách đối ngoại, giáo dục và du lịch.
Nga, Trung Quốc, Cuba
Báo chí Nga đưa tin về chuyến thăm Nga của Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính sẽ diễn ra ngày 22-25/3. Tờ báo Greater Asia cho biết về Hội nghị lần thứ nhất Đối thoại chiến lược "Ba cộng ba" (3+3) cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Quốc phòng, Công an giữa Việt Nam và Trung Quốc đã diễn ra tại Hà Nội vào ngày 16/3/2026. Các bộ trưởng Trung Quốc cũng đã gặp Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm tại Hà Nội. Tổng Bí thư Tô Lâm đã khẳng định nhất quán rằng Việt Nam luôn coi phát triển quan hệ với Trung Quốc là ưu tiên hàng đầu và là lựa chọn chiến lược trong đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ của mình. Tờ The Diplomat đăng tải một bài viết về quan hệ Mỹ-Cuba và vai trò mà Việt Nam có thể đóng trong cuộc xung đột này.
"Việt Nam hoàn toàn có khả năng và tiềm năng trở thành một bên trung gian hòa giải đáng tin cậy hoặc một "cầu nối" ngoại giao giữa Mỹ và Cuba, đặc biệt trong bối cảnh các mối quan hệ quốc tế đang có những chuyển biến mới vào đầu năm 2026. Việt Nam đưa ra một mô hình tương tác không đòi hỏi những thay đổi cơ bản trong hệ thống chính trị của mình. Ba thập kỷ sau khi bình thường hóa quan hệ với Washington, Việt Nam duy trì ổn định chính trị đồng thời nỗ lực hướng tới mở cửa kinh tế và hội nhập sâu rộng vào thị trường toàn cầu. Đối với Hoa Kỳ, kinh nghiệm này là một điểm khởi đầu hữu ích trong các cuộc thảo luận về cách thức phát triển dần dần quan hệ với các quốc gia như Cuba”, tác giả bài báo lưu ý.
Năm 2019, bằng việc đón tiếp Donald Trump và Kim Jong-un, Hà Nội đã chứng minh khả năng tổ chức và hỗ trợ các cuộc gặp ngoại giao nhạy cảm. Vai trò của Việt Nam trong việc tổ chức hội nghị thượng đỉnh này đã củng cố danh tiếng của Hà Nội như một diễn đàn trung lập về chính trị và đáng tin cậy. Trong bối cảnh này, Việt Nam được xem là một trung gian có uy tín, có thể giúp củng cố niềm tin và thúc đẩy đối thoại giữa Washington và Havana.
Dầu mỏ, tàu điện ngầm và túi xách hàng hiệu
Trong chuyên mục kinh tế của bài tổng quan “Việt Nam trên báo chí nước ngoài", chúng tôi xin trình bày tóm tắt tin tức của Reuters về tình trạng thiếu nhiên liệu tại Việt Nam và những hệ lụy của tình trạng này. Khoảng 80% lượng dầu thô nhập khẩu của Việt Nam năm ngoái đến từ Kuwait, quốc gia hiện đang bị đóng băng xuất khẩu do Iran đóng cửa eo biển Hormuz. Tuần qua, các quan chức Việt Nam đã liên hệ với các nước Trung Đông, cũng như Nhật Bản, Hàn Quốc và Angola, để đảm bảo nguồn cung dầu thô. Để thúc đẩy sản lượng trong nước, Việt Nam đang đẩy mạnh chiến lược tăng cường thăm dò và khai thác dầu khí ngoài khơi, đặc biệt chú trọng thu hút các tập đoàn dầu khí quốc tế thông qua các chính sách ưu đãi vượt trội và gia hạn hợp đồng các mỏ hiện hữu. Kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ và Israel chống lại Iran bắt đầu cách đây ba tuần, giá nhiên liệu tại Việt Nam đã tăng mạnh: theo Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam Petrolimex, doanh nghiệp nhà nước giữ vai trò chủ đạo trên thị trường xăng dầu trong nước, giá xăng đã tăng 50% và dầu diesel tăng 70%.
Việt Nam đang đẩy nhanh lộ trình sử dụng xăng sinh học E10 (pha 10% ethanol) trên phạm vi toàn quốc sớm hơn dự kiến như một phần trong nỗ lực giảm sử dụng nhiên liệu hóa thạch. Chính quyền Việt Nam đã cảnh báo ngành hàng không nước nhà về khả năng giảm số chuyến bay bắt đầu từ tháng 4 sau khi Trung Quốc và Thái Lan tạm ngừng xuất khẩu nhiên liệu hàng không do chiến tranh với Iran. Khoảng 70% nhu cầu nhiên liệu hàng không của Việt Nam phải nhập khẩu, chủ yếu là từ Trung Quốc và Thái Lan, chiếm khoảng 60%. Bắc Kinh sẵn sàng tăng cường hợp tác với Việt Nam và các nước khác để cùng giải quyết vấn đề an ninh năng lượng. Tuy nhiên, ngay cả khi nguồn cung ổn định, giá nhiên liệu tăng cao đã tạo ra áp lực lớn và gây xáo trộn sâu sắc lên nhiều ngành công nghiệp, khiến nhiều tuyến đường vận tải bộ trở nên kém sinh lời hoặc thua lỗ.
VinFast, nhà sản xuất xe điện của Việt Nam, đã chính thức triển khai chương trình ưu đãi đặc biệt có tên "Trade Gas for Electric" (Đổi xăng lấy điện) nhằm tận dụng cơ hội thị trường khi giá nhiên liệu biến động, Tập đoàn cung cấp thêm 3% ưu đãi giảm giá cho ô tô điện và 5% cho xe máy điện. Theo báo cáo tài chính sơ bộ quý 4 năm 2025 (công bố vào tháng 3/2026), VinFast ghi nhận khoản lỗ ròng gia tăng so với cùng kỳ năm trước, một phần do chi phí khấu hao và các khoản điều chỉnh liên quan đến dự án nhà máy tại Bắc Carolina, Mỹ, vốn đã tạm ngừng hoạt động vào năm 2024 do sự bất ổn của thị trường, nhưng dự kiến sẽ hoạt động trở lại trong năm nay. VinFast đặt mục tiêu bàn giao ít nhất 300.000 ô tô điện trên toàn cầu vào năm 2026, tập trung mạnh vào các thị trường Đông Nam Á và châu Á, bao gồm Việt Nam, Indonesia, Ấn Độ, Philippines, Thái Lan và Malaysia. Báo The Nation của Thái Lan cho biết rằng, giá xăng tăng cao đang thúc đẩy người dân tại Hà Nội và TP.HCM chuyển sang sử dụng tàu điện ngầm và các phương tiện công cộng để tiết kiệm chi phí, giúp giao thông xanh "lên ngôi". Sự thay đổi này không chỉ giảm bớt áp lực tài chính cá nhân mà còn giảm bớt tình trạng tắc nghẽn giao thông kinh niên. Vé tàu điện ngầm có thể được thanh toán bằng hệ thống thanh toán điện tử, và các ga tàu điện ngầm được kết nối với mạng lưới xe buýt và xe buýt điện, giúp việc chuyển tuyến thuận tiện hơn và cải thiện khả năng tiếp cận giao thông nói chung.
Bloomberg đưa tin Ngân hàng Thương mại Sài Gòn đang tìm kiếm đơn vị tư vấn để xử lý, bán đấu giá các tài sản đảm bảo liên quan đến vụ án Vạn Thịnh Phát, nhằm thu hồi nợ sau khi bà Trương Mỹ Lan bị tuyên án tử hình về các tội danh tham ô, đưa hối lộ và vi phạm quy định cho vay. Danh sách tài sản bao gồm văn phòng tại Thành phố Hồ Chí Minh, một nhà máy, kho bãi và đất đai tại tỉnh Tây Ninh, một ô tô và hai xe tải, máy móc và trang thiết bị phục vụ sản xuất. Tài sản khác bao gồm hơn 8.500 mặt hàng quần áo, túi xách, phụ kiện thời trang và 370.000 sản phẩm tồn kho từ một công ty nội thất cao.
Giới trẻ Việt Nam muốn du học Nga
Trang web của Đại học Bách khoa St. Petersburg (SPbPU) cung cấp thông tin chi tiết về sự tham gia của đoàn đại biểu của trường đại học này tại "Ngày hội tuyển sinh" quy mô lớn và chuỗi sự kiện do Rossotrudnichestvo tổ chức nhằm quảng bá hệ thống giáo dục, tư vấn tuyển sinh và giới thiệu học bổng dành cho sinh viên Việt Nam. Đại diện SPbPU đã thực hiện hàng trăm buổi tư vấn cá nhân cho các thí sinh quan tâm đến ngành kỹ thuật và khoa học tự nhiên. Khách mời từ St. Petersburg đã đến thăm các trường đại học và trường phổ thông tại Hà Nội và Hải Phòng, các đại diện của Đại học Bách khoa St. Petersburg đã giới thiệu với học sinh về các chương trình đào tạo các ngành kỹ thuật và công nghệ thông tin, cơ hội nghiên cứu và triển vọng nghề nghiệp. Họ cũng tham gia ban giám khảo của Kỳ thi Olympic tiếng Nga dành cho học sinh Việt Nam lần thứ 19 và Kỳ thi Olympic tiếng Nga dành cho sinh viên lần thứ 23. Sự hưởng ứng nhiệt tình và vô số câu hỏi từ các sinh viên cho thấy sự quan tâm đến giáo dục kỹ thuật của Nga tại Việt Nam đang gia tăng mạnh mẽ. Điều này đã được khẳng định tại cuộc họp ở Bộ Giáo dục và Đào tạo Việt Nam: năm nay, hơn 3.000 sinh viên/công dân Việt Nam đăng ký và bày tỏ mong muốn học tập tại Nga. Các lĩnh vực ưu tiên đào tạo cho du học sinh Việt Nam hiện nay tập trung vào nhóm ngành kỹ thuật bao gồm trí tuệ nhân tạo và công nghệ số phục vụ phát triển công nghiệp và kinh tế.
Việc hoàn thuế Tax Free cho du khách nước ngoài sẽ có những thay đổi lớn
Các ấn phẩm du lịch của Nga tiếp tục thảo luận về việc các công ty du lịch Nga mở rộng mạnh mẽ chương trình bay đến Việt Nam và tiềm năng của các khu nghỉ dưỡng tại nước này. Trong khi đó, các cơ quan báo chí của Belarus đưa tin về việc Belavia Airlines (Belarus) chính thức khai trương đường bay thẳng kết nối thủ đô Minsk (MSQ) với sân bay quốc tế Cam Ranh (CXR), Nha Trang vào tháng 3/2026, trở thành lựa chọn mới cho du khách Belarus đến Khánh Hòa. Còn Tourdom cho biết rằng, Tập đoàn Global Blue (đơn vị hàng đầu thế giới về hoàn thuế du lịch) đã chính thức đề nghị hỗ trợ Việt Nam triển khai hệ thống hoàn thuế VAT điện tử cho khách quốc tế. Hệ thống này đang hoạt động tại 45 quốc gia trên thế giới. Việt Nam có hệ thống miễn thuế, nhưng hệ thống này hoàn toàn do chính phủ quản lý. Global Blue cung cấp các giải pháp kỹ thuật số đang cách mạng hóa quy trình hoàn thuế (tax free), biến thủ tục giấy tờ phức tạp thành quy trình số hóa nhanh chóng, minh bạch. Hệ thống này kết hợp tự động hóa quy trình, các biện pháp bảo mật nâng cao và công cụ phòng chống gian lận. Theo các nhà phát triển, điều này khuyến khích du khách chi tiêu nhiều hơn và thúc đẩy du lịch mua sắm.
