TBT, CTN Tô Lâm phát biểu chính tại Shangri-La 2026: Việt Nam đang được nhìn nhận như thế nào?

© Ảnh : TTXVN - Dương Văn GiangChủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm phát biểu nhậm chức
Chủ tịch nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm phát biểu nhậm chức - Sputnik Việt Nam, 1920, 25.05.2026
Đăng ký
Lần đầu tiên một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam giữ vai trò diễn giả chính tại diễn đàn an ninh hàng đầu châu Á - Đối thoại Shangri-La (29-31/5/2026). Theo chuyên gia, đây không chỉ là dấu mốc ngoại giao đặc biệt, mà còn phản ánh bước chuyển chiến lược của Việt Nam.
Trao đổi với Sputnik, ThS Lưu Văn Vinh - Chuyên gia An ninh Quốc tế đã phân tích bối cảnh hình thành, quá trình phát triển cũng như tầm ảnh hưởng đặc biệt của Đối thoại Shangri-La trong cấu trúc an ninh khu vực hiện nay.
Sputnik: Thưa ThS Lưu Văn Vinh, đối thoại Shangri-La từ lâu được xem là diễn đàn an ninh - quốc phòng cấp cao quan trọng bậc nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nơi quy tụ lãnh đạo quốc phòng, hoạch định chính sách và các chuyên gia chiến lược hàng đầu thế giới để thảo luận về những vấn đề an ninh nổi bật của khu vực và toàn cầu. Trước hết, ông có thể lý giải vì sao Đối thoại Shangri-La lại được xem là một trong những diễn đàn an ninh - quốc phòng có ảnh hưởng hàng đầu châu Á - Thái Bình Dương?
ThS Lưu Văn Vinh - Chuyên gia An ninh Quốc tế:
© Ảnh : ThS Lưu Văn VinhThS Lưu Văn Vinh - Chuyên gia An ninh Quốc tế
ThS Lưu Văn Vinh - Chuyên gia An ninh Quốc tế - Sputnik Việt Nam, 1920, 25.05.2026
ThS Lưu Văn Vinh - Chuyên gia An ninh Quốc tế
Vào cuối thập niên 1990, sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, khu vực Châu Á - Thái Bình Dương đứng trước một nghịch lý: tăng trưởng kinh tế cao song hành với những lo ngại về sự thiếu hụt niềm tin giữa các lực lượng quân sự. Khi đó, cấu trúc an ninh khu vực chủ yếu dựa trên các mối quan hệ song phương của Hoa Kỳ với các đồng minh.
Mặc dù Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) được thành lập năm 1994, nhưng cơ chế này chủ yếu do các Bộ trưởng Ngoại giao dẫn dắt và thiếu đi không gian trao đổi thực chất giữa các Bộ trưởng Quốc phòng.
Thực tế cho thấy nhu cầu về một nền tảng độc lập để các quan chức quốc phòng có thể gặp gỡ, trao đổi trực tiếp mà không bị ràng buộc quá mức bởi nghi thức ngoại giao cứng nhắc đã trở nên cấp thiết. Từ quan sát đó, John Chipman - Giám đốc điều hành IISS - đã đưa ra ý tưởng xây dựng một “Hội nghị an ninh Munich phương Đông”.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng trả lời câu hỏi của các phóng viên - Sputnik Việt Nam, 1920, 14.05.2026
ASEAN Summit 48 đạt nhiều kết quả thực chất, Việt Nam chuẩn bị tổ chức ASEAN Future Forum
Với sự hỗ trợ của Singapore, Đối thoại Shangri-La chính thức được tổ chức lần đầu năm 2002 tại Khách sạn Shangri-La. Trải qua 25 năm, diễn đàn này dần trở thành một trong những cơ chế đối thoại an ninh quan trọng nhất châu Á - Thái Bình Dương.
Sputnik: Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gia tăng, cùng với những diễn biến phức tạp trên Biển Đông và xu hướng tái cấu trúc an ninh khu vực, theo ông, cộng đồng quốc tế hiện đang nhìn nhận vai trò của Việt Nam như thế nào trong cấu trúc an ninh châu Á - Thái Bình Dương?
ThS Lưu Văn Vinh - Chuyên gia An ninh Quốc tế:
Việt Nam không chỉ tham gia với tư cách là một quốc gia thành viên mà còn đóng vai trò là một trong những thực thể chủ động xây dựng chương trình nghị sự an ninh khu vực.
Việt Nam đã tham gia Đối thoại Shangri-La liên tục từ những năm đầu tiên. Tính đến năm 2026, Việt Nam đã tham gia 23 lần. Đoàn đại biểu Việt Nam thường do Bộ trưởng Bộ Quốc phòng dẫn đầu, thể hiện sự coi trọng cao độ đối với kênh ngoại giao quốc phòng đa phương này.
Từ một quốc gia tham dự để tìm hiểu, Việt Nam đã tiến lên vị trí diễn giả chính tại các phiên toàn thể và phiên khai mạc, khẳng định tiếng nói có trọng lượng trong việc giải quyết các tranh chấp khu vực.
Phó Thủ tướng Việt Nam Phan Văn Giang - Sputnik Việt Nam, 1920, 22.05.2026
Nga và Việt Nam ký kế hoạch hợp tác trong lĩnh vực biển đến năm 2030
Những thông điệp cốt lõi của Việt Nam qua các kỳ đối thoại thể hiện qua việc Việt Nam luôn kiên trì gửi đến cộng đồng quốc tế những thông điệp mang tính nguyên tắc nhưng linh hoạt, đó là:
Chính sách quốc phòng “Bốn không”: Không tham gia liên minh quân sự; không liên kết với nước này để chống nước kia; không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự hoặc sử dụng lãnh thổ để chống lại nước khác; không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực.
Thượng tôn luật pháp quốc tế: Nhấn mạnh UNCLOS 1982 là cơ sở pháp lý duy nhất để giải quyết các tranh chấp tại Biển Đông.
Hòa bình thông qua hợp tác: Đề cao vai trò trung tâm của ASEAN và các cơ chế như ADMM+.
Tóm lại, Việt Nam ngày càng có vai trò quan trọng trong duy trì an ninh, hòa bình và ổn định khu vực châu Á-Thái Bình Dương.
Sputnik: Sau 13 năm kể từ thông điệp “Lòng tin chiến lược” của nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, việc TBT, CTN Tô Lâm trở lại bục diễn giả tại Đối thoại Shangri-La 2026 với tư cách lãnh đạo cao nhất phản ánh bước chuyển mình nào trong thế đứng của Việt Nam? Liệu Việt Nam đang chuyển từ vai trò “thành viên tích cực” sang vai trò “khẳng định vị thế cường quốc mới nổi” và cân bằng quyền lực tại khu vực như thế nào?
ThS Lưu Văn Vinh - Chuyên gia An ninh Quốc tế:
Năm 2013, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng mang đến thông điệp về “Lòng tin chiến lược” thể hiện tầm nhìn mới về an ninh đối ngoại. Đến năm 2026, sự hiện diện của nhà lãnh đạo cao nhất Việt Nam phản ánh một vị thế hoàn toàn khác, đó là: Từ “thành viên tích cực” sang “cường quốc trung bình mới nổi”.
Trong hơn một thập kỷ qua, Việt Nam đã thực hiện một cú bứt phá về thực lực quốc gia. Nếu như năm 2013, Việt Nam tập trung vào việc kêu gọi cộng đồng quốc tế quan tâm đến Biển Đông, thì năm 2026 Việt Nam xuất hiện với tư cách là một chủ thể có khả năng tác động đến sự cân bằng quyền lực khu vực.
Tàu Trung Quốc ở Biển Đông. - Sputnik Việt Nam, 1920, 28.04.2026
Biển Đông
Quân đội Trung Quốc tiến hành hoạt động tuần tra theo kế hoạch tại Biển Đông
Sự thay đổi này được thể hiện qua các góc độ, cụ thể:
Nội lực quân sự: Việt Nam đã hiện đại hóa quân đội một cách toàn diện, tự chủ trong sản xuất một số loại vũ khí công nghệ cao và đa dạng hóa nguồn cung thiết bị quân sự từ Nga, Israel, Ấn Độ, Hàn Quốc.
Mạng lưới chiến lược: Việt Nam là quốc gia hiếm hoi nâng cấp quan hệ lên “Đối tác Chiến lược Toàn diện” với tất cả các cường quốc hàng đầu (Mỹ, Trung Quốc, Nga, Nhật Bản, Ấn Độ, Úc, Pháp).
Tư duy địa chính trị: Việt Nam đã chuyển từ thế “xử lý” sang thế “kiến tạo”, chủ động tham gia và dẫn dắt các cơ chế đa phương.
Kỳ đối thoại năm 2026 diễn ra trong bối cảnh thế giới đang đứng trước những thách thức chưa từng có về sự phân mảnh kinh tế và cạnh tranh chiến lược siêu cường. Chủ đề chính “Quản trị căng thẳng khu vực, xây dựng năng lực tự cường công nghiệp quốc phòng và an ninh hàng hải trong kỷ nguyên cạnh tranh số”.
Bên cạnh Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là diễn giả chính, dự kiến sẽ có sự tham gia của Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ, Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc, Thủ tướng Singapore và nhiều lãnh đạo các nước châu Âu, châu Á.
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời đọc diễn văn khai mạc Đối thoại Shangri-La vào tối ngày 29 tháng 5 năm 2026 là một sự kiện mang tính biểu tượng cực kỳ mạnh mẽ. Đây là sự công nhận của cộng đồng quốc tế đối với vị thế của Việt Nam.
Bên cạnh bài diễn văn chính, đoàn Việt Nam dự kiến có nhiều cuộc tiếp xúc song phương với các đối tác lớn để thúc đẩy hợp tác quốc phòng và an ninh.
Sputnik: Việc Việt Nam đọc diễn văn khai mạc cho thấy thế giới đang kỳ vọng gì vào một “Giải pháp an ninh kiểu Việt Nam”? Hay nói cách khác “Bản sắc an ninh Việt Nam” sẽ được định vị thế nào, thưa ông?
ThS Lưu Văn Vinh - Chuyên gia An ninh Quốc tế:
Việt Nam đang có vị thế rất đặc biệt, vô cùng đặc biệt so với nhiều quốc gia trong khu vực. Vị thế đó thể hiện khả năng cân bằng quyền lực: Sự hiện diện của Việt Nam tại Shangri-La 2026 cho thấy thế giới không chỉ nhìn nhận Việt Nam như một “bên tranh chấp” ở Biển Đông, mà là một “trọng tài” và “nhà hòa giải” tiềm năng.
Việt Nam thực hiện “cân bằng động” bằng cách không chọn bên nhưng luôn chọn lẽ phải và luật pháp quốc tế. Đây là cách Việt Nam duy trì không gian chiến lược độc lập, “cá tính” trong khi vẫn hưởng lợi từ quan hệ với cả hai siêu cường Mỹ - Trung.
 Donald Trump và Tập Cận Bình - Sputnik Việt Nam, 1920, 21.05.2026
Chuyên gia: Tổng thống Trump muốn dùng chủ đề Đài Loan làm quân bài mặc cả trong quan hệ Mỹ-Trung
Việc chủ nhà Singapore mời Việt Nam đọc diễn văn khai mạc SLD 2026 cho thấy thế giới đang tìm kiếm một “Giải pháp an ninh kiểu Việt Nam” cho những bế tắc hiện nay.
Dưới góc độ nghiên cứu, phân tích, “Bản sắc an ninh Việt Nam” được định vị dựa trên ba trụ cột chính. Đó là sự chân thành và kiên định; Tính bao trùm của ASEAN; Hòa bình chủ động.
Sputnik: Vậy làm thế nào để thông điệp của người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam vừa bảo vệ được lợi ích cốt lõi tại Biển Đông, vừa thể hiện được vai trò như nhân tố hóa giải giữa các luồng xoáy cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung?
ThS Lưu Văn Vinh - Chuyên gia An ninh Quốc tế:
Thế giới kỳ vọng Việt Nam sẽ đưa ra một mô hình để các quốc gia tầm trung khác có thể tham khảo: làm thế nào để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ mà không cần phải tham gia vào một liên minh quân sự đối đầu; làm thế nào để phát triển quốc phòng mà không gây ra một cuộc chạy đua vũ trang khu vực. Bên cạnh đó, chính sách đối ngoại - an ninh - quốc phòng Việt Nam tập trung vào:
Hóa giải cạnh tranh Mỹ - Trung và bảo vệ lợi ích cốt lõi: Đây là bài toán khó nhất đối với người đứng đầu Đảng và Nhà nước Việt Nam tại Shangri-La 2026 để làm sao để vừa cứng rắn bảo vệ Biển Đông, vừa giữ vai trò hòa giải giữa hai luồng xoáy chiến lược.
Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự kiến sẽ nhấn mạnh: Biển Đông không chỉ là vấn đề của các bên tranh chấp mà là mạch máu giao thông toàn cầu. Bất kỳ hành động cưỡng ép nào cũng sẽ gây thiệt hại cho toàn bộ cộng đồng quốc tế.
Việt Nam kiên quyết bảo vệ các quyền lợi hợp pháp theo UNCLOS 1982 nhưng luôn để ngỏ cánh cửa đối thoại và đàm phán hòa bình.
Chuyến thăm chính thức của Tổng thống Nga Vladimir Putin tới Bắc Kinh - Sputnik Việt Nam, 1920, 21.05.2026
Mỹ so sánh chuyến thăm Trung Quốc của ông Putin và ông Trump
Thúc đẩy thực thi hiệu quả DOC và tiến tới một COC thực chất, hiệu lực và phù hợp với luật pháp quốc tế.
Để thực hiện vai trò này, Việt Nam cần sử dụng ngôn ngữ trung lập chiến lược: Tránh sử dụng các thuật ngữ kích động hoặc đứng về phía các khái niệm an ninh độc quyền của một bên.
Bên cạnh đó, đề xuất hợp tác trong lĩnh vực an ninh phi truyền thống: Hướng sự chú ý của Mỹ và Trung Quốc vào các lĩnh vực mà cả hai đều có lợi ích chung như an ninh y tế, ứng phó biến đổi khí hậu và chống tội phạm xuyên quốc gia trên biển. Đồng thời, khẳng định vai trò “Cầu nối”.
Có thể nói, Đối thoại Shangri-La 2026 với sự hiện diện đặc biệt của TBT, CTN Tô Lâm đánh dấu một mốc son mới trong tiến trình hội nhập và khẳng định vị thế quốc tế của Việt Nam. Từ “Lòng tin chiến lược” của năm 2013 đến “Vị thế cường quốc mới nổi” năm 2026. Việt Nam đã chứng minh được rằng sự độc lập, tự chủ và thượng tôn pháp luật chính là những giá trị bền vững nhất để tồn tại và phát triển trong một thế giới đầy biến động.
Trong đó, “Bản sắc an ninh Việt Nam” là sự kết hợp giữa truyền thống yêu chuộng hòa bình của dân tộc và tư duy chiến lược hiện đại - chính là đóng góp quý báu của Việt Nam cho nền hòa bình chung của nhân loại.
Shangri-La 2026 sẽ là nơi thế giới lắng nghe tiếng nói của một Việt Nam trách nhiệm, bản lĩnh và tràn đầy khát vọng kiến tạo một tương lai ổn định cho Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Tin thời sự
0
Để tham gia thảo luận
hãy kích hoạt hoặc đăng ký
loader
Phòng chat
Заголовок открываемого материала